{"id":329,"date":"2025-09-19T12:04:14","date_gmt":"2025-09-19T11:04:14","guid":{"rendered":"https:\/\/flowfast.nl\/?p=329"},"modified":"2025-09-19T12:09:13","modified_gmt":"2025-09-19T11:09:13","slug":"complexe-systemen-veranderen-met-lef","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/flowfast.nl\/en\/complexe-systemen-veranderen-met-lef\/","title":{"rendered":"Complexe systemen veranderen met lef"},"content":{"rendered":"<p>Als je wel eens een complex systeem hebt proberen te veranderen komt er ergens een punt waarop je denkt: kunnen we niet gewoon blanco beginnen..?<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/worksinprogress.co\/issue\/magical-systems-thinking\/\">Dit artikel<\/a> benoemt de (na\u00efeve en utopische) gedachtegang dat wij een complex systeem heus wel kunnen overzien en veranderen als we maar genoeg ons best doen. En geeft voorbeelden te over die het tegendeel illustreren. Die voorbeelden kennen we uit eigen land ook, denk bijvoorbeeld aan de <a href=\"https:\/\/www.binnenlandsbestuur.nl\/digitaal\/belastingdienst-trekt-95-miljoen-extra-uit-voor-ict\">aanhoudende problemen bij de modernisering van de ICT systemen van de belastingdienst <\/a>.<\/p>\n\n\n\n<p>Voor de duidelijkheid: met een systeem wordt hier niet een proces of software bedoeld. Het is het geheel van verbonden delen die onderling interacteren en die de uitkomst be\u00efnvloeden. Die ongrijpbaarheid (er zijn talloze modellen en methodieken die dit proberen te vangen die meer of minder nuttig zijn afhankelijk van de situatie) maakt het zo complex.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"683\" src=\"https:\/\/flowfast.nl\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/systems-thinking-1-1024x683.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-331\" srcset=\"https:\/\/flowfast.nl\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/systems-thinking-1-1024x683.png 1024w, https:\/\/flowfast.nl\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/systems-thinking-1-300x200.png 300w, https:\/\/flowfast.nl\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/systems-thinking-1-768x512.png 768w, https:\/\/flowfast.nl\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/systems-thinking-1-18x12.png 18w, https:\/\/flowfast.nl\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/systems-thinking-1.png 1536w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Probleem is natuurlijk dat we vaak niet zomaar een bestaand systeem in de prullenbak kunnen \/ willen gooien. In het bedrijfsleven word je dan echter vroeg of laat vanzelf ingehaald door meer wendbare concurrenten dus daar is een aardige prikkel om het beest toch maar in de bek te kijken.<\/p>\n\n\n\n<p>In een overheidssetting werkt dat anders, en spelen er ook andere belangen en verantwoordelijkheden.<\/p>\n\n\n\n<p>En dan heb je nog het &#8220;sunken cost fallacy&#8221; fenomeen. We hebben al A &amp; B gezegd, dus dan ook maar C.<\/p>\n\n\n\n<p>Terwijl: als je maar vast blijft lopen in het proberen bij te sturen van een bestaand systeem het misschien tijd is om het eens over een heel andere boeg te gooien.<\/p>\n\n\n\n<p>Maar al te vaak wordt het &#8220;hoe&#8221; een doel op zich en zijn we uit het oog verloren wat we nu eigenlijk willen bereiken met elkaar.<\/p>\n\n\n\n<p>Dat vraagt om lef, visie en het uitdagen van de status quo.<\/p>\n\n\n\n<p>Ps ik ga nu even Factorio spelen \ud83e\udd13 <\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\nhttps:\/\/lnkd.in\/eYCf8NYr\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<p><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Als je wel eens een complex systeem hebt proberen te veranderen komt er ergens een punt waarop je denkt: kunnen we niet gewoon blanco beginnen..? Dit artikel benoemt de (na\u00efeve en utopische) gedachtegang dat wij een complex systeem heus wel kunnen overzien en veranderen als we maar genoeg ons best doen. En geeft voorbeelden te&hellip; <a class=\"more-link\" href=\"https:\/\/flowfast.nl\/en\/complexe-systemen-veranderen-met-lef\/\">Continue reading <span class=\"screen-reader-text\">Complexe systemen veranderen met lef<\/span><\/a><\/p>","protected":false},"author":2,"featured_media":330,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[26,48],"tags":[15,43,10,34,42,12,49],"class_list":["post-329","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-leiderschap","category-systeemdenken","tag-leiderschap","tag-manufacturing","tag-procesontwerp","tag-process-design","tag-productie","tag-systems-thinking","tag-veranderkunde","entry"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v26.9 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Complexe systemen veranderen met lef - FlowFast<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Waarom complexe systemen zelden maakbaar zijn. Over lef, visie, status quo uitdagen en wanneer het tijd is om het helemaal anders te doen.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/flowfast.nl\/en\/complexe-systemen-veranderen-met-lef\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Complexe systemen veranderen met lef - FlowFast\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Waarom complexe systemen zelden maakbaar zijn. Over lef, visie, status quo uitdagen en wanneer het tijd is om het helemaal anders te doen.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/flowfast.nl\/en\/complexe-systemen-veranderen-met-lef\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"FlowFast\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-09-19T11:04:14+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-09-19T11:09:13+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/flowfast.nl\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/systems-thinking-1024x683.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1024\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"683\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Francine Nielander\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Francine Nielander\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"2 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/flowfast.nl\/complexe-systemen-veranderen-met-lef\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/flowfast.nl\/complexe-systemen-veranderen-met-lef\/\"},\"author\":{\"name\":\"Francine Nielander\",\"@id\":\"https:\/\/flowfast.nl\/#\/schema\/person\/142e773e3efa77b2dd0dd8f2571cafd8\"},\"headline\":\"Complexe systemen veranderen met lef\",\"datePublished\":\"2025-09-19T11:04:14+00:00\",\"dateModified\":\"2025-09-19T11:09:13+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/flowfast.nl\/complexe-systemen-veranderen-met-lef\/\"},\"wordCount\":313,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/flowfast.nl\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/flowfast.nl\/complexe-systemen-veranderen-met-lef\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/flowfast.nl\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/systems-thinking.png\",\"keywords\":[\"leiderschap\",\"manufacturing\",\"procesontwerp\",\"process design\",\"productie\",\"systems thinking\",\"veranderkunde\"],\"articleSection\":[\"Leiderschap\",\"Systeemdenken\"],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/flowfast.nl\/complexe-systemen-veranderen-met-lef\/\",\"url\":\"https:\/\/flowfast.nl\/complexe-systemen-veranderen-met-lef\/\",\"name\":\"Complexe systemen veranderen met lef - FlowFast\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/flowfast.nl\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/flowfast.nl\/complexe-systemen-veranderen-met-lef\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/flowfast.nl\/complexe-systemen-veranderen-met-lef\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/flowfast.nl\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/systems-thinking.png\",\"datePublished\":\"2025-09-19T11:04:14+00:00\",\"dateModified\":\"2025-09-19T11:09:13+00:00\",\"description\":\"Waarom complexe systemen zelden maakbaar zijn. Over lef, visie, status quo uitdagen en wanneer het tijd is om het helemaal anders te doen.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/flowfast.nl\/complexe-systemen-veranderen-met-lef\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/flowfast.nl\/complexe-systemen-veranderen-met-lef\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/flowfast.nl\/complexe-systemen-veranderen-met-lef\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/flowfast.nl\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/systems-thinking.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/flowfast.nl\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/systems-thinking.png\",\"width\":1536,\"height\":1024,\"caption\":\"an abstract image of a complex system\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/flowfast.nl\/complexe-systemen-veranderen-met-lef\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/flowfast.nl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Complexe systemen veranderen met lef\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/flowfast.nl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/flowfast.nl\/\",\"name\":\"FlowFast Supply Chain - Advies en Projectmanagement\",\"description\":\"Supply Chain Expertise\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/flowfast.nl\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/flowfast.nl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/flowfast.nl\/#organization\",\"name\":\"FlowFast\",\"url\":\"https:\/\/flowfast.nl\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/flowfast.nl\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/flowfast.nl\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/cropped-FlowFast-logo.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/flowfast.nl\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/cropped-FlowFast-logo.png\",\"width\":950,\"height\":949,\"caption\":\"FlowFast\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/flowfast.nl\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/www.linkedin.com\/company\/flowfast\/\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/flowfast.nl\/#\/schema\/person\/142e773e3efa77b2dd0dd8f2571cafd8\",\"name\":\"Francine Nielander\",\"sameAs\":[\"http:\/\/flowfast.nl\"],\"url\":\"https:\/\/flowfast.nl\/en\/author\/francine\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Complexe systemen veranderen met lef - FlowFast","description":"Waarom complexe systemen zelden maakbaar zijn. Over lef, visie, status quo uitdagen en wanneer het tijd is om het helemaal anders te doen.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/flowfast.nl\/en\/complexe-systemen-veranderen-met-lef\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Complexe systemen veranderen met lef - FlowFast","og_description":"Waarom complexe systemen zelden maakbaar zijn. Over lef, visie, status quo uitdagen en wanneer het tijd is om het helemaal anders te doen.","og_url":"https:\/\/flowfast.nl\/en\/complexe-systemen-veranderen-met-lef\/","og_site_name":"FlowFast","article_published_time":"2025-09-19T11:04:14+00:00","article_modified_time":"2025-09-19T11:09:13+00:00","og_image":[{"width":1024,"height":683,"url":"http:\/\/flowfast.nl\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/systems-thinking-1024x683.png","type":"image\/png"}],"author":"Francine Nielander","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"Francine Nielander","Est. reading time":"2 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/flowfast.nl\/complexe-systemen-veranderen-met-lef\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/flowfast.nl\/complexe-systemen-veranderen-met-lef\/"},"author":{"name":"Francine Nielander","@id":"https:\/\/flowfast.nl\/#\/schema\/person\/142e773e3efa77b2dd0dd8f2571cafd8"},"headline":"Complexe systemen veranderen met lef","datePublished":"2025-09-19T11:04:14+00:00","dateModified":"2025-09-19T11:09:13+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/flowfast.nl\/complexe-systemen-veranderen-met-lef\/"},"wordCount":313,"publisher":{"@id":"https:\/\/flowfast.nl\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/flowfast.nl\/complexe-systemen-veranderen-met-lef\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/flowfast.nl\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/systems-thinking.png","keywords":["leiderschap","manufacturing","procesontwerp","process design","productie","systems thinking","veranderkunde"],"articleSection":["Leiderschap","Systeemdenken"],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/flowfast.nl\/complexe-systemen-veranderen-met-lef\/","url":"https:\/\/flowfast.nl\/complexe-systemen-veranderen-met-lef\/","name":"Complexe systemen veranderen met lef - FlowFast","isPartOf":{"@id":"https:\/\/flowfast.nl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/flowfast.nl\/complexe-systemen-veranderen-met-lef\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/flowfast.nl\/complexe-systemen-veranderen-met-lef\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/flowfast.nl\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/systems-thinking.png","datePublished":"2025-09-19T11:04:14+00:00","dateModified":"2025-09-19T11:09:13+00:00","description":"Waarom complexe systemen zelden maakbaar zijn. Over lef, visie, status quo uitdagen en wanneer het tijd is om het helemaal anders te doen.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/flowfast.nl\/complexe-systemen-veranderen-met-lef\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/flowfast.nl\/complexe-systemen-veranderen-met-lef\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/flowfast.nl\/complexe-systemen-veranderen-met-lef\/#primaryimage","url":"https:\/\/flowfast.nl\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/systems-thinking.png","contentUrl":"https:\/\/flowfast.nl\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/systems-thinking.png","width":1536,"height":1024,"caption":"an abstract image of a complex system"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/flowfast.nl\/complexe-systemen-veranderen-met-lef\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/flowfast.nl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Complexe systemen veranderen met lef"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/flowfast.nl\/#website","url":"https:\/\/flowfast.nl\/","name":"FlowFast Supply Chain - Advies en Projectmanagement","description":"Supply Chain Expertise","publisher":{"@id":"https:\/\/flowfast.nl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/flowfast.nl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/flowfast.nl\/#organization","name":"FlowFast","url":"https:\/\/flowfast.nl\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/flowfast.nl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/flowfast.nl\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/cropped-FlowFast-logo.png","contentUrl":"https:\/\/flowfast.nl\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/cropped-FlowFast-logo.png","width":950,"height":949,"caption":"FlowFast"},"image":{"@id":"https:\/\/flowfast.nl\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.linkedin.com\/company\/flowfast\/"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/flowfast.nl\/#\/schema\/person\/142e773e3efa77b2dd0dd8f2571cafd8","name":"Francine Nielander","sameAs":["http:\/\/flowfast.nl"],"url":"https:\/\/flowfast.nl\/en\/author\/francine\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/flowfast.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/329","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/flowfast.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/flowfast.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/flowfast.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/flowfast.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=329"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/flowfast.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/329\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":334,"href":"https:\/\/flowfast.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/329\/revisions\/334"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/flowfast.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/330"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/flowfast.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=329"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/flowfast.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=329"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/flowfast.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=329"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}