Niemand van ons is in staat om de volledige complexiteit van organisaties in ons hoofd te bevatten. We dragen mentale modellen met ons mee. Beelden, aannames en verhalen die ons helpen om met complexiteit om te gaan. Dit noemen we mentale modellen.
In S&OP zie ik dit voortdurend gebeuren. De verkoopafdeling heeft een mentaal model van de operationele afdeling: “Ze zijn te star en te traag.” De operationele afdeling ziet de verkoopafdeling als “onrealistische beloftemakers.” De financiële afdeling ziet beide als “verkwistend en spilzuchtig.”
Dit zijn geen feiten. Het zijn mentale modellen. En per definitie zijn alle modellen vereenvoudigingen.
Het gevaar schuilt erin dat deze modellen impliciet worden.
Wanneer de verkoopafdeling ervan uitgaat dat “klanten alles meteen willen” zonder dit te testen. Wanneer de operationele afdeling gelooft dat “voorraad altijd een verzekering is” zonder de kosten te onderzoeken. Wanneer de financiële afdeling denkt dat “vastzittend geld altijd slecht is” zonder de strategische waarde ervan in te zien.
Hetzelfde geldt voor mentale modellen over andere afdelingen. Door simplistische visies toe te passen, mis je de kans om een genuanceerd gesprek binnen de hele organisatie te voeren en de balans te vinden tussen service, kosten en cashflow.
Hoe je mentale modellen in je voordeel kunt gebruiken
Mentale modellen kunnen ook je concurrentievoordeel zijn. Door ze expliciet te maken en samen te toetsen, ontsluit je systeemdenken.
De beste S&OP-teams waarmee ik werk, elimineren geen spanning, maar leggen de mentale modellen bloot die deze spanning veroorzaken. Ze vragen zich af: “Wat veronderstellen we over klantgedrag? Over de betrouwbaarheid van leveranciers? Over de timing van de markt? En over wat andere afdelingen kunnen en willen doen?”
De doorbraak vindt plaats wanneer afdelingen stoppen met het verdedigen van hun modellen en ze gaan testen.
Dat is het moment waarop S&OP verandert van een coördinatievergadering in een leersysteem en een concurrentievoordeel begint te creëren.
Welke mentale modellen beperken mogelijk het potentieel van jouw organisatie?
